Türk milletinin kaderini değiştiren Sakarya Meydan Muharebesi, bu kez genç zihinlerin bilimsel çalışmasına ilham oldu. Karaman Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri tarafından hazırlanan proje, hem akademik yaklaşımı hem de tarihi duyarlılığıyla dikkat çekti.

Antalya Nazım Hikmet Kongre ve Fuar Merkezi’nde 30 Mart – 2 Nisan 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen TÜBİTAK 20. Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Konya Bölge Sergisi’nde yer alan çalışma, Türkiye genelinde yapılan 19 bin 437 başvuru arasından seçilen 1.200 proje içine girme başarısı gösterdi. Aynı zamanda Konya bölgesinde tarih alanında sergilenmeye hak kazanan 7 projeden biri oldu.

19 Bin Başvuru Arasından Zirveye Yükselen Başarı

Karaman BİLSEM öğrencileri Erva Karataş ve Kadir Aybars Kale’nin, danışman öğretmenleri Gülsen Metin rehberliğinde hazırladığı “Tarihi Olaylarda Coğrafi Yanılgının Dijital Analizi: Diriliş Destanı Sakarya Meydan Muharebesi’nin Konum Gerçeği” başlıklı proje, Konya Bölge ikinciliği elde ederek önemli bir başarıya imza attı.

Projede, Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktalarından biri olan Sakarya Meydan Muharebesi bilimsel yöntemlerle ele alınırken; tarihsel gerçekliğin doğru anlaşılması ve gelecek nesillere aktarılması hedeflendi. 22 gün 22 gece süren bu büyük mücadelenin yalnızca bir zafer değil, aynı zamanda bir milletin yeniden diriliş hikâyesi olduğuna vurgu yapıldı.

Tarihin İzinde Bilim, Geleceğe Güçlü Bir Mesaj

Geçmişin izlerini bilimsel verilerle analiz eden bu anlamlı çalışma, tarih bilinci ile akademik yaklaşımın güçlü bir birleşimi olarak öne çıktı.

Başarılarıyla gurur kaynağı olan danışman öğretmen Gülsen Metin’i ve öğrenciler Erva Karataş ile Kadir Aybars Kale’yi tebrik ediyor, çalışmalarının devamını diliyoruz.

Kayseri’de faaliyetlerini sürdüren Akmaral Kırgız Kültür Derneği’nde 21 Mart Nevruz Bayramı, geniş katılımla ve coşkulu bir atmosferde kutlandı.

Programda Kırgız ve Kazak müzikleri eşliğinde katılımcılar bir araya gelirken, Türk Dünyası’nın ortak değerleri bir kez daha hatırlandı. Etkinlik kapsamında misafirlere geleneksel lezzetler ikram edilerek, kültürel mirasın yaşatılmasına katkı sağlandı.

Kayseri’de Kırgız kültürünün tanıtılması ve yaşatılması adına önemli çalışmalar yürüten dernek, düzenlediği bu tür etkinliklerle yalnızca kendi kültürünü değil, Türk Dünyası’nın ortak kültürel zenginliğini de daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyor.

Nevruz vesilesiyle gerçekleştirilen programda, birlik, beraberlik ve kardeşlik duyguları ön plana çıkarken; kültürel bağların güçlendirilmesi ve gelecek nesillere aktarılması yönünde verilen mesajlar dikkat çekti.

Akmaral Kırgız Kültür Derneği’nin gerçekleştirdiği bu tür etkinliklerin, farklı coğrafyalardan gelen Türk toplulukları arasında kültürel etkileşimi artırdığı ve ortak değerlerin yaşatılmasına katkı sunduğu ifade edildi.

Polatlı’da, Sakarya Savaş Alanı içerisinde yer alan Karatepe bölgesinde yapılması planlanan Karatepe Şehitliği için çalışmaların başladığı duyuruldu. POTA (Polatlı Belediyesi Tarihi Alanlar Tanıtım Merkezi) Genel Koordinatörü Kadim Koç, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla önemli projeye ilişkin ilk bilgileri paylaştı.

Koç, 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi ve Şehitleri Anma Günü’nde başlatılan çalışmaların, milli hafızayı yaşatmak ve bölgenin tarihî önemini gelecek nesillere aktarmak adına büyük bir anlam taşıdığını vurguladı.

Sakarya Meydan Muharebesi’nin yaşandığı alanda yürütülen çalışmalarda, bölgede hâlen savaş izlerine rastlandığına dikkat çekilirken, Karatepe Şehitliği’nin bu tarihî mirası görünür kılacak önemli bir eser olması hedefleniyor.

Proje kapsamında yürütülecek çalışmaların, ilgili kurumlar arasındaki iş birliğiyle ilerleyeceği belirtilirken, gelişmelerin kamuoyuyla paylaşılmaya devam edileceği ifade edildi.

Akmaral Kırgız Kültür Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, Talas Belediyesi ve ERÜ Türk Dünyası Müzik Topluluğu tarafından, 27 Aralık Cumartesi günü Kırgız edebiyatının önemli isimlerinden Cengiz Aytmatov anısına kapsamlı bir anma programı düzenlendi.

Program kapsamında Aytmatov’un hayatı ve edebî mirasını konu alan belgesel gösterimi gerçekleştirildi. Ardından şiir dinletisi sunulurken, usta yazarın Gün Olur Asra Bedel ve Cemile adlı eserlerinden esinlenilen müzikaller sahnelendi. Aytmatov’un Türk Dünyası’na armağan ettiği Mankurt hikâyesi ise tiyatro oyunu olarak izleyiciyle buluştu. Etkinlikte ayrıca Kırgız halk dansı gösterisi de yer aldı.

Anma programında Kırgız, Kazak, Azerbaycan ve Türkiye sahasından seçilen geleneksel halk müziği eserleri seslendirilerek, konuklara Türk Dünyası müzik kültüründen birçok örnek sunuldu.

Etkinliğin açılışında Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın ile Akmaral Kırgız Kültür Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Ayzada Cumabekova konuşma yaptı. Konuşmalarda Cengiz Aytmatov’un Türk Dünyası için taşıdığı kültürel ve edebî değere vurgu yapıldı.

Programın sonunda karşılıklı hediyeler takdim edilirken, Anayurt Marşı eşliğinde Türk Dünyası bayraklarının sallanması etkinliğe anlamlı ve duygu dolu bir final kattı. Anma programı, Türk Dünyası’nın ortak hafızasını ve kültürel birlikteliğini yansıtan güçlü bir buluşma olarak tamamlandı.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin himayelerinde faaliyetlerini sürdüren Fetih ve Kök: Ahlat/Malazgirt Çalışmaları Enstitüsü, kuruluşunun ardından ilk kapsamlı programını gerçekleştirdi. Enstitü tarafından MHP Genel Merkezi’nde “Köke Yolculuk Panel ve Sergi Programı” temasıyla düzenlenen etkinlik, tarihî hafıza ve medeniyet köklerine odaklanan önemli bir buluşmaya sahne oldu.

İstiklal Marşı ve saygı duruşuyla başlayan program, açılış konuşmaları ve panel oturumlarıyla devam etti. Enstitü Başkanı Prof. Dr. Muhammet Hanifi Macit, konuşmasında Ahlat ve Malazgirt’in, milletin kolektif hafızasını taşıyan ve geçmiş ile gelecek arasında canlı bir köprü kuran “hafıza mekânları” olduğunu vurguladı. Bu mekânların; fetih ruhunu, medeniyet tasavvurunu ve tarihsel sürekliliği somutlaştırdığını belirten Macit, kimliğin mekân üzerinden yeniden üretildiğine dikkat çekti.

Macit, Ahlat’taki tarihî mezar taşları ile Malazgirt Ovası’nın, Anadolu’nun yurt oluş sürecinin ve kesintisiz medeniyet yürüyüşünün sessiz fakat güçlü tanıkları olduğunu ifade ederek, bu mirasın doğru okunmasının tarih bilinci açısından hayati öneme sahip olduğunu dile getirdi. Konuşmasının devamında, Ahlat ve Malazgirt’in korunması, ihyası ve doğru biçimde anlatılmasının, gelecek nesillere güçlü bir kök şuuru kazandırmanın asli sorumluluklarından biri olduğunu belirtti.

Enstitü Başkan Yardımcıları Şahin Kartal ve Dr. Levent Çağlancı da programa katılım sağladı. Böylece Dr. Levent Çağlancı, Enstitü Başkan Yardımcılığı görevindeki ilk resmî programda yer aldı.

Panel oturumu, Panel Başkanı Prof. Dr. Bekir Koçlar yönetiminde gerçekleştirildi. Panelde; Prof. Dr. Celil Arslan, Prof. Dr. Adnan Çevik, Prof. Dr. Murat Küçüküğurlu, Prof. Dr. Nakış Karamağaralı ve Gökhan İdiz konuşmacı olarak yer aldı. Panelde, Ahlat ve Malazgirt’in tarihsel, kültürel ve medeniyet perspektifinden taşıdığı anlamlar farklı disiplinler üzerinden ele alındı.

Program kapsamında ayrıca sergi açılışı da gerçekleştirilirken, hafıza mekânlarının yaşatılmasının kültürel egemenlik, tarihsel süreklilik ve millî bilinç açısından taşıdığı öneme dikkat çekildi. Enstitü yetkilileri, Fetih ve Kök: Ahlat/Malazgirt Çalışmaları Enstitüsü’nün önümüzdeki süreçte panel, sempozyum, yayın ve saha çalışmalarıyla faaliyetlerini sürdüreceğini ifade etti.

Talas Belediyesi, Erciyes Üniversitesi Türk Dünyası Müzik Topluluğu ve Kayseri’de yaşayan Kırgız Türkleri tarafından kurulan Akmaral Kırgız Kültür, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği iş birliğiyle hazırlanan program, sadece bir anma gecesi olmanın ötesine geçerek Türk dünyası arasında kurulan kültürel bağları sahneye taşıyacak.
Etkinlik, afişte yer alan anlamlı sloganla bu bağı güçlü bir şekilde vurguluyor:
“Türkiye’deki Talas’tan, Kırgızistan’daki Talas’a…”
Bu ifade, coğrafi bir mesafeden çok daha fazlasını anlatıyor; ortak tarih, dil, kültür ve hafızaya işaret eden sembolik bir kültür köprüsünü temsil ediyor.

Program kapsamında, Cengiz Aytmatov’un eserlerinden esinlenerek hazırlanan müzikal tiyatro gösterisi, müzik ve dans performanslarıyla izleyiciyle buluşacak. Aytmatov’un insanı merkeze alan anlatısı; sahnede sözle, ezgiyle ve ritimle yeniden hayat bulacak. Gecede sahne alacak olan Erciyes Üniversitesi Türk Dünyası Müzik Topluluğu, Orta Asya’nın kadim tınılarını Anadolu’yla buluşturacak. Gösteride; bozkırın sesi, yurt kültürü ve Türk dünyasının ortak ruhu, modern sahne diliyle yorumlanacak. Kırgız Türklerinin kültürel mirasını yaşatma ve Türk dünyası arasındaki gönül bağlarını güçlendirme amacı taşıyan bu özel organizasyon, Kayseri’nin çok kültürlü yapısına da dikkat çeken anlamlı bir buluşma olarak öne çıkıyor.

Cengiz Aytmatov Anma Programı
📅 27 Aralık 2025 Cumartesi
🕗 20.00
📍 KAYÜ Kültür ve Kongre Merkezi
Türk dünyasının ortak değerlerine ilgi duyan tüm sanat, edebiyat ve kültür dostları, Talas’tan Talas’a uzanan bu anlamlı gecede bir araya gelmeye davet ediliyor.

Toplantının sonunda salonda hep birlikte okunan Sakarya Marşı, şehit torunları ve yakınlarının da bulunduğu izleyicilere duygusal anlar yaşattı. Ankara Kent Konseyi Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Şevket Bulend Yahnici, program vesilesiyle Sakarya’nın mezarı belirsiz şehitleri başta olmak üzere vatanın korunması uğrunda can veren tüm kahramanları rahmet ve minnetle andıklarını ifade ederek Dernek mensuplarının çalışmalarını takdir ettiklerini belirtti.

Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Folklor Enstitüsü ve Bakü Yunus Emre Enstitüsü işbirliğiyle hibrit formatta düzenlenen “Türkoloji folklorşünaslıq: nəzəri konteksti, praktik yönləri və təhlil perspektivləri” (= Türkoloji Açısından Halk Bilimi: İlmî- Nazarî Bağlamı, Uygulamaları ve Tahlil Bakış Açıları) konulu seminere Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Folklor Enstitüsünün ilmî şura üyeleri, Yunus Emre Enstitüsü Bakü Temsilcisi Gökhan Seyhan ve Azerbaycan üniversitelerinde görev yapan halkbilimciler katıldı.

Folklor Enstitüsü Başkanı Doç. Dr. Hikmet Quliyev’in selamlama konuşmasından sonra Prof. Dr. Bayram Durbilmez’in çalışmaları hakkında bilgi vererek Türk Dünyası halk bilimi alanında teorik ve pratik çalışmaların önemini vurguladı.

Yunus Emre Enstitüsü Bakü Temsilcisi Gökhan Seyhan da Azerbaycan Bilimler Akademisi ile ortak çalışmalara önem verdiklerini ve Türkiye ile Azerbaycan arasında mevcut bağları kuvvetlendirecek her türlü bilim, kültür ve sanat faaliyetini desteklediklerini belirtti.

Folklor Araştırmaları Kurumu- Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü (2003), Kıbrıs Türk Mukavemet Teşkilatı’nın 50. Yıldönümü Şeref Madalyası (2009), Dede Korkut Başarı Ödülü (2018), Karacaoğlan Hizmet Ödülü (2019), Bilge Tonyukuk Türk Eğitimine Hizmet Ödülü (2020), Türk Dünyası Âşık Edebiyatına Hizmet Ödülü (2022), ıfWT Türk Dünyasına Hizmet Ödülü (2024) , vd. gibi onlarca ödülün sahibi olarak tanınan Prof. Dr. Bayram Durbilmez’in verdiği seminer Azerbaycan bilim çevrelerinde geniş yankılar uyandırdı.

“BİLİM ALANINDA DA YENİLENMEYEN YENİLİR”

Prof. Dr. Durbilmez, halk bilimi ve halk edebiyatının asıl nazari çevrelerini ve çağdaş dönemdeki gelişmeleri anlatarak halk biliminin yalnız bir halkın kültür mirası olarak kalmadığını, aksine, çeşitli medeniyetler arasında yakınlıklar oluşturan global bir fenomene dönüştüğünü vurguladı. Özellikle Türk Dünyası ile ilgili halk bilimi ve edebiyat ilişkilerinin zenginliğini, bu ilişkilerin Türkoloji alanındaki halk bilimi incelemeleriyle nasıl şekillendiğini örneklerle anlattı. Halk biliminin evrensel bakış açılarına değinerek bu alanın medeniyetlerarası ilişkilerdeki işlevlerinin büyük önem taşıdığını kaydetti.

Halk biliminin hem bilimsel hem de uygulama alanlarının birbiri ile sıkıca bağlı olarak gelişmesinin önemini vurgulayan Durbilmez, halk bilimini yalnızca sözlü edebiyat veya kültürel miras olarak değil, halkın hayat tarzının, sosyal sistemler bütünün ve sözlü tarih belleğinin bir hissesi olarak da değerlendirdi.

“Halk bilimi ve halk edebiyatı araştırmaları günümüzde daha çok kültür araştırmaları olarak bilinmektedir.” diyen Prof. Dr. Bayram Durbilmez, halk biliminin yaşayan kültür mirası olarak da ele alındığını söyledi. Prof. Dr. Durbilmez, halk bilimi ve halk edebiyatı kapsamında değerlendirilen ürünlerin yöreden ülke geneline, ülkeden Türk Dünyası kültürünü ve Türk kültür coğrafyasını içine alan bölge kültürüne, bölge kültüründen de tarihî, coğrafî, kültürel ve ekonomik ilişkilerde bulunulan ülkeler yoluyla küre kültürüne doğru doğal yayılma alanları olduğunu anlattı. Doğal yayılma alanları içinde sözlü kültürün önemli bir yeri olduğunu belirten araştırmacı, sözlü iletişim yoluyla oluşan doğal benimsenme ve yayılma sürecinin mitolojik dönemden günümüze kadar uzun bir zaman diliminde gerçekleştiğini belirtti.

Yazının, matbaanın ve teknolojinin icadından sonra hızlanan bu sürecin günümüzde uydu yayınları olan radyo ve televizyon programları, internet, facebook, instagram, whatsap gibi sosyal iletişim siteleri yoluyla daha da kısa bir zamanda gerçekleşme olanağı bulduğunu ifade etti. Netlore, netnografi, digital folklore gibi kavramların kullanılmasına ve sanal alan araştırmalarının yapılmasına yol açan gelişmelerin halk bilimi ve halk edebiyatı araştırmacılarının çalışma alanlarını genişlettiğini anlatan Durbilmez, yeni çalışma alanlarında yeni araştırma ve inceleme yöntemlerine, yeni kuramlara ihtiyaç duyulduğuna değindi. Metin merkezli çalışmalar yanında bağlam merkezli araştırmaların da yapılmasının zorunlu olduğunu örneklerle anlatan Durbilmez, halk bilimi ve halk edebiyatı ürünlerinin yaratıldığı ve yaşatıldığı yeni iletişim alanlarını da içine alan yeni araştırmaların karşılaştırmalı olarak yapılmasının önemine işaret etti.

“Her konuda olduğu gibi bilim alanında da yenilenmeyen yenilir” diyen Durbilmez, dünyadaki bilimsel gelişmeleri ve araştırma yöntemlerini öğrenip uygulamakla kalınmaması gerektiğini, Türk Dünyasındaki halkbilimcilerin yeni bakış açıları ortaya koymak ve halkbilimi alanında dünyaya örnek olmak zorunda olduğunu söyledi.

Özbekistan’ın Semerkant şehrinde yapılan 43. UNESCO Genel Konferansında alınan kararla 15 Aralık Dünya Türk Dili Ailesi Günü ilan edilmesinin önemini vurgulayan Durbilmez, 2026 yılının da Birinci Türkoloji Kongresinin 100. Yıldönümü olduğunu hatırlattı. 26 Şubat- 6 Mart 1926 tarihleri arasında Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen Birinci Türkoloji Kongresinin 100. yıldönümünde Türk halk bilimi- Türkoloji ilişkilerini öne çıkaran bilimsel çalışmalar yapılması gerektiğini belirtti.

Büyük ilgiyle dinlenen seminerin sonunda Fuzuli Bayat, Ali Şamil, Safa Qarayev, Almaz Hüseynova, Elnare Emirli, İlhame Qesepova, Qumru Şehriyar gibi pek çok bilim insanı konuyla ilgili sorular sordular, katkı sağladılar.

Seminerin sonunda söz alan Folklor Enstitüsü Başkanı Doç. Dr. Hikmet Quliyev, seminerde dile getirilen konunun güncelliğine işaret ederek Türk Dünyası halk bilimi için ufuk açıcı çok önemli konulara değinen Prof. Dr. Bayram Durbilmez’e teşekkür etti. Türkoloji Kurultayının 100. Yılına denk gelen 2026 yılında bu çalışmanın genişletilerek geniş katılımlı kongre ve sempozyumlar düzenlenmesinin önemini vurguladı. Bu konuda Türk Dünyası kültür mirasının öğrenilmesi ve tebliği alanında faaliyet gösteren Uluslararası Türk Akademisi, Türk Medeniyeti ve Mirası Fondu, UNESCO Millî Komisyonları, Yunus Emre Enstitüsü gibi kurumlarla işbirliğine önem verdiklerini dile getirdi.

Seminerin sonunda Prof. Dr. Bayram Durbilmez’e Azerbaycan İlimler Akademisi Folklor Enstitüsü Teşekkürnamesi ve Plaket, ile yeni yayımlanan kitaplar armağan edildi.

Genel Sekreter Ömüraliyev konuşmasında; Türk Dünyası 2040 Vizyonu ve TDT’nin 2022–2026 Stratejisi doğrultusunda çalışma hayatı, istihdam politikaları ve sosyal koruma alanlarında üye ülkeler arasındaki işbirliğinin giderek daha kritik hâle geldiğinin altını çizdi. İnsan onuruna yakışan iş ortamlarının desteklenmesi, işgücü mobilitesinin artırılması, sosyal koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi ve istihdam hizmetlerinde dijital dönüşümün teşvik edilmesinin, ortak hedefler arasında yer aldığını ifade etti.

Toplantıya katılan heyet başkanları ise platformun kurulmasından duydukları memnuniyeti dile getirerek, mesleki eğitim ve beceri geliştirme çalışmalarının desteklenmesi, iyi uygulamaların paylaşılması, işgücü hareketliliğinin artırılması ve değişen işgücü piyasası koşullarına karşı ortak çözümler geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Program, tarafların “TDT Çalışma, İstihdam ve Sosyal Koruma Bakanlarının 1. Toplantısı Bildirisi”ni imzalamasıyla tamamlandı. İkinci toplantının 2026 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nde yapılması kararlaştırıldı.

TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Sayit Yusuf’un değerlendirmeleri, önerileri ve görüşleri dernek heyeti tarafından büyük bir dikkatle not alındı. Ziyaretin sonunda, Türk Dünyası için yaptığı değerli hizmetler dolayısıyla Sayit Yusuf’a dernek yönetimi tarafından “Türk Dünyası’nın Ağabeyi” plaketi takdim edildi.